Child Development Blog

Autism असलेल्या मुलांसाठी Nutrition, Diet आणि Exercise

मेंदू व वर्तनासाठी योग्य आधार (RCI-Informed Guide)

Let's Talk Team

Autism & Nutrition

Autism ही आजार नाही, तर neuro-developmental condition आहे. Autism असलेल्या मुलांमध्ये मेंदू माहिती प्रक्रिया वेगळ्या पद्धतीने करतो.

त्यामुळे Nutrition, Diet, Exercise आणि Gut health यांचा वर्तन व शिकण्याशी खोल संबंध असतो.

योग्य Nutrition, संतुलित Diet आणि नियमित Exercise हे Autism management मध्ये थेरपीइतकेच महत्त्वाचे पूरक घटक आहेत.

Autism मध्ये Nutrition इतकं महत्त्वाचं का आहे? (Scientific View)

Autism असलेल्या अनेक मुलांमध्ये खालील समस्या आढळतात:

Poor gut health (पचन समस्या)
Selective / picky eating
Vitamin & mineral deficiencies
Hyperactivity किंवा lethargy
Sleep disturbances

Gut–Brain Connection मुळे आहाराचा थेट परिणाम वर्तन, लक्ष, भावनिक नियंत्रण आणि शिकण्याच्या क्षमतेवर होतो.

Autism असलेल्या मुलांसाठी योग्य आहाराचे तत्त्व (RCI Perspective)

                        “One diet does not fit all.” — प्रत्येक मुलासाठी आहार वैयक्तिक (individualized) असावा.
                    

काय खायला द्यावे? (Recommended Foods)

Protein Rich Foods

डाळी, कडधान्ये, अंडी, पनीर, चिकन, फिश, सोया, sprouts

फायदा: Neurotransmitter balance सुधारतो, लक्ष व ऊर्जा वाढते

Healthy Fats

बदाम, अक्रोड, अलसी, चिया सीड्स, मर्यादित तूप, Omega-3 foods

फायदा: Hyperactivity कमी होऊ शकते, cognitive function सुधारते

Fruits & Vegetables

हिरव्या भाज्या, सफरचंद, पपई, केळी, गाजर, भोपळा

फायदा: Constipation कमी होते, gut health सुधारते

Probiotics

दही, ताक, घरगुती fermented foods

फायदा: वर्तन स्थिर होते, irritability कमी होते

काय टाळावे किंवा कमी करावे?

Processed & Junk Food

Chips, chocolates, bakery, artificial colors, preservatives

Excess Sugar

Soft drinks, packaged juices — यामुळे meltdowns आणि attention issues वाढतात

Gluten & Casein (Some children)

⚠️ प्रत्येक मुलासाठी आवश्यक नाही. Dietician च्या सल्ल्यानेच वापरावा.

Selective Eating (Picky Eating) कसे हाताळावे?

नवीन अन्न हळूहळू introduce करा
जबरदस्ती करू नका
Texture-based exposure द्या
Visual food charts वापरा
Sensory strategies वापरा

                        जेवण म्हणजे संघर्ष नाही, तर sensory learning process आहे.
                    

Exercise का महत्त्वाचा आहे?

Sensory regulation सुधारते
Hyperactivity कमी होते
Sleep quality सुधारते
Anxiety कमी होते

Gross Motor Activities

धावणे, उड्या, ball play

Yoga & Breathing

Balancing poses, deep breathing

Sensory Based Activities

Swing, trampoline, climbing

Routine का आवश्यक आहे?

ठराविक जेवण, ठराविक exercise, ठराविक झोप — Routine मुळे anxiety कमी होते आणि cooperation वाढते.

पालकांसाठी महत्त्वाची सूचना (RCI Note)

                        Diet म्हणजे इलाज नाही, तर support system आहे.
                    

Nutrition + Therapy + Parental involvement = Best outcome

तज्ञ मार्गदर्शन

Mrs. Laxmi Mahesh Kamble
B.A., D.H.L.S., Special Education (HI, ID)
Founder – Let’s Talk Child Development Center
15+ Years of Professional Experience

Main Branch: Ravet
Branch: Talegaon
Hardisha Social Foundation

“योग्य आहार शरीर घडवतो, आणि स्थिर शरीरातूनच स्थिर वर्तन जन्माला येतं.”

Professional Disclaimer (RCI-Aligned)

Dietary and exercise plans for children with Autism should be individualized and implemented under professional supervision. No single diet cures Autism, but the right nutrition can significantly improve quality of life.

Blog Detail